Muratkolu Köyü'nün geçmişine ışık tutacak yazılı bir tarihi mezar taşı ve Muratkolu Kalesi'nde bulunan bazı anlamlı işaretli taşlardan ayrıca Kültür Bakanlığı tarafından yapılan küçük çalışmalardan Muratkolu Kalesi ve çevresinin önemi ortaya çıkmıştır.  Taşlar köyün geçmişine ait bazı bilgilere vermektedir. 

            Ayrıca Kültür Bakanlığı'nın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını koruma Kanunu’nun 3 üncü maddesinde tarif edilen ve 6’ ncı maddesinde belirtilen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bu yönetmelikte belirtilen usuller, esaslar ve kıstaslar doğrultusunda teknik bir çalışma ile değerlendirilen alanlar kapsamında  102 sırada yer alan  Muratkolu Kale Mevkii'nin koruma altına alınması köyün tarihi hakkında önemli bir ipucudur.

 

 

 

(Mezar Taşı M.S 3.yy, Roma Dönemi )

 

         Muratkolu eski bir yerleşim yeridir. Köy sırasıyla Hititler, Roma, Bizans ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde varlığını sürdürmüş eski bir yerleşim merkezidir. Köyün bugünkü yerleşim alanına birbuçuk kilometre uzaklığında bulunan kalede eski kavimlerin yaşadığına dair kalıntılar bulunmuştur. Köy önceleri bu kale civarında kurulmuştur. Burada ev temelleri bulunduğu ve yerleşik bir hayatın olduğu tespit edilmiştir.  Burada bulunan çanak çömlekler gibi ev eşyaları bulunmuş bunlar yerleşik yaşamın izleridir.  Çanak ve çömleklerin mutfak eşyası olarak kullanılması M.Ö 3000 yılları civarındadır. Bu da bu toprakların geçmişi hakkında yeterince kaynak teşkil etmektedir. Köyün bu dönemin izlerini taşıması  Muratkolu Köyü’nün M.Ö yerleşik bir hayata sahne olduğunu göstermektedir.

           Köy bugünkü yerleşim yerine kale çevresindeki içme suyu kaynaklarının azalması ve kışın soğuğa karşı bir tedbir olarak taşınmıştır. Kalenin en üst kısmında Demirşeyh Kasabası’na bakan yüzünde bir mezar ve mezar taşı bulunmuştur. Bu taşın üzerinde MS 3. yy’da yaşamış Hrıstiyan dinine ait bir keşiş olan Teodoros’un mezarı olduğu tespit edilmiştir.

            (Taşın üzerinde Teodoros’un Mezarı yazmaktadır./Yrd. Doç Dr. Tunç Sipahi Ankara Üni. Dil Tarih Coğrafya Fakültesi)

           Bu taşın yarısı kırılmıştır.  Bu mezar taşından Hristiyanların bu yerlere yerleştikleri görülmektedir. Bazı bilgilerde Ayin Çukuru'nda yıkanan cenazeler bu odada bir gün bekletilerek ertesi gün toprağa verildiği söylenmektedir. Bu oda kayaya oyularak yapılmıştır. Kayanın yüzünden çıkılarak varılan bu yer 1,5 m eninde 2 m uzunluğunda dar bir odadır. Bu mezar taşlarından da anlaşıldığına göre bu bölgenin tarihte önemli bir yerleşim merkezi olduğu görülmektedir. Ayrıca aşağıdaki düzlükte (Ağanın Çukur’da, o zamanki adıyla Ayin Çukuru'nda) 1990 yılında tahrip edilmiş bir Hrıstiyan dinine ait bir Sunak vardır. Bu Sunak’ın üzerinde üzüm, manda, boynoz,…. figürleri bulunmaktaydı. Taş altında hazine olduğu gerekçesiyle kırılmıştır. Bu değerli taşın etrafında ölen bir kişinin cenaze merasimi yapılmaktaydı. Ayrıca bu figürlerin burada yaşayan halka ait geçim kaynaklarının da kutsallaştırılmış birer sembolleriydi. Bu figürlerin ifade ettiği şeyler tarım ve hayvancılığa ait geçim kaynaklarını ifade etmektedir. Yani tarihte Muratkolu Köyü’nde yaşayan halk tarım ve hayvancılıkla uğraşmıştır. Ayrıca bu taş etrafında cenaze törenlerinden başka Tanrıya karşı verdiği nimetlerden dolayı ayinler yapılmıştır. Ağanın Çukur'un ilk adı bu Ayin Çukuru'ndan benzerlik yönüyle zamanla  değişmiştir. Burada yaşayan halk mezarlarını tepe üstelerine yapmıştır. Bu da belki Tanrı’ya yakın olma anlamını taşımaktadır. Tanrı inancının olduğu (Hrıstiyanlık) bir millet yaşamıştır.  Hemen hemen her tepenin üstünde mezarların olması da  burada tarihte sürekli bir yerleşim yeri olduğunun göstergesidir.  (Roma bugünkü İtalyanlar, Bizans bugünkü Yunanlılar, Rumlar, Ermeniler) Kaçak yapılan mezar kazılarında değerli bir eşya bulunmamıştır. Bu da yaşayan halkın zengin olmadığının birer göstergesidir.  Ayrıca bu kaleden o döneme ait ok uçları, baltalar, demir kazıklar, paralar bulunmuştur. Köyde Türk Tarih Kurumu detaylı bir araştırma yapmamıştır. Ankara Üniversitesi'nin gönderdiği Doç. Dr. Tunç Sipahi bulunan mezar taşlarından köyün tarihine ışık tutacak yukarıdaki Kral Thedoros'un mezarını tespit etmiştir.   

              

     

 

( Hrıstiyan dinine ait bir Hac işaretli taş, Bizans Dönemi )

                                       

                                                       Köye Kimler Yerleşmiştir?

             Türkler Bizanslı Rumların elinden Çorum'u 1075 yılında Danişmend Ahmet Gazi ile birlikte bir hafta kuşatmanın sonunda 30 bin kişilik bir orduyla almıştır. Ahmet Gazi Çorum'u aldıktan sonra Erzincan dolaylarında yaşayan Oğuz Türklerinden İlyas Bey adlı bir Türk aşiretini Çorum'a yerleştirmiştir. Bunlar yaklaşık 21 boydur. 

            Muratkolu hakkında önemli bir bilgi:

            Köyü hangi Türklerin yerleştikleri bilinmese de bu konuda Araştırmacı Yazar İsmail Uçakçı'nın "Tarihi, Kültürü ve İnançlarıyla Sungurlu" adlı kitabında bilgiye yer verilmiş:

            Osmanlı Aşireti:

          "Osmanlı Devletini kuran Osman Bey'in Kayı boyuna bağlı olduğu bilinir. 15. yüzyıl kaynaklarında yörede Osmanlı adıyla bir karyenin bulunduğu bilgileri yer alır. Daha sonraki yıllarda Karamurat ve Malkoçoğlu ünvanlarıyla anılan bu köyümüzün Muradkolu Köyü olduğu ve bu köyün kuran kişilerin bu aşirete bağlı olduğu anlaşılır."      (İsmail Uçakçı, adı geçen eser sayfa 34)

         * Köyde yaşayan eskilerin de köyün adının Murat Paşa adlı bir Türk büyüğünden aldıkların söylemeleri de bunu doğrulamaktadır.